November 2023: zacht, uitermate nat, maar ook iets aan de zonnige kant

 

 

Evenals oktober was ook de laatste herfstmaand uitermate nat. Op verschillende stations was het de natste novembermaand sinds het begin van de metingen, op andere plaatsen kwam de maand op de tweede of derde plaats in de top tien van natte herfstmaanden.

 

Het bijzonder onbestendige weer begon al in de eerste decade. Op 2 november kregen we te maken met een zuiderstorm. Bij Hoek van Holland werd windkracht 9 gemeten, in IJmuiden was zelfs enige tijd sprake van een zware storm, windkracht 10. Hoek van Holland had daarbij een uitschieter van 112 km/uur, IJmuiden kwam tot 116 km/uur! Oorzaak was een actieve depressie die langs onze kust naar het noorden trok. Daarna kregen we met andere oceaandepressies te maken die veelal ten noorden van ons land naar het oosten trokken, terwijl de bijbehorende fronten ons met bewolking en regen passeerden. Met het onbestendige weer leverde de eerste decade een luchtdrukrecord op. Zo bedroeg de gemiddelde luchtdruk op Schiphol 990,9 hPa. Niet eerder was de gemiddelde luchtdruk in de eerste decade zo laag. Het vorige record was in november 2000 toen de gemiddelde luchtdruk 995,5 hPa bedroeg.

 

De tweede decade gaf iets beter weer. Met een zonneschijnpercentage van 26% (normaal 25%) was het minder somber en de temperatuur lag in het algemeen ruim boven normaal. Regelmatig trokken er fronten over, maar op 17 en 18 november bepaalde een zwakke rug van hoge druk ons weer. De maxima bleven toen iets onder de 10 graden. Op de andere dagen kwam het kwik in het algemeen ruim boven de 10 graden uit.

 

Gedurende de laatste decade van november werd het geleidelijk steeds kouder. Met een noordwestelijke- en later noordelijke stroming werd er steeds vaker lucht uit het hoge noorden aangevoerd. Doordat er ook regelmatig storingen en fronten passeerden, liep de neerslaghoeveelheid steeds verder op. Aan het einde van de maand kregen de buien ook een winters karakter zodat die ook hagel, natte sneeuw en soms een klap onweer gepaard gingen. Op 27 november daalde de temperatuur bij Voorschoten tot -0,1° (aan de grond -1,3°) en daarmee hadden we in onze regio de eerste vorst van het seizoen.

 

 

 

Gegevens van meetpost Schiphol: met tussen haakjes de normalen waarden

  Actueel Normale waarden
Gem.temp.  8.2 gr.  7.4 gr.
Gem. max. 10.8 gr. 10.0 gr.
Gem. min.  5.5 gr.   4.5 gr.

 

 

 

 

 

Aantal vorstdagen (min. temp.< 0,0 gr.):       1 (3)
Aantal ijsdagen (max. temp. < 0,0 gr.):          0  (0)

Laagste temp.:   -1,4 gr. op 30 nov.
Hoogste temp.: 15,5 gr. op 13 nov.

Uren zonneschijn: 70 (67)
Percentage zonneschijn: 27 (25)
Zonloze dagen: 5 (7)

Neerslagoverzicht in mm:

Boskoop  201   GOUDASFALT  102
Den Haag-Kijkduin  180   Gouda-Plaswijck  189
Den Haag-Laakkwartier  209   Gouda-Roei- en Zeilver.  154
Den Haag-Leidschenveen  346   Gouda-Steinenbuurt  189
Den Haag Wateringse Veld  193   Gouda-noord  172
Den Hoorn  196   Hoek van Holland  165
Gouda-Bloemendaal-noord  203   Leiden  253
Gouda-Bloemendaal-zuid  156   Luchthaven Rotterdam  180
Gouda-centrum  115   Nieuwerkerk a/d IJssel  200
Gouda-Goudse Poort  180   Nootdorp  218
Gouda-Goverwelle  125   Schiphol  174
Gouda-Hoef- en Veldbuurt  172   Voorschoten  187
Gouda-Julianasluis  153   Wassenaar-zuid  243

Normaal is 85 mm in de omgeving van Gouda tot 98 mm in het noorden en westen van de regio..

Verder zijn de neerslaggegevens indicatief. Op de meetpunten wordt gebruik gemaakt van verschillende type neerslagmeters, die niet altijd onderling vergelijkbaar zijn. Zo is van de elektronische neerslagmeters van het KNMI (Voorschoten, Schiphol, luchthaven Rotterdam en Hoek van Holland) bijvoorbeeld bekend dat deze op jaarbasis gemiddeld 6% minder neerslag registreren dan de handneerslagmeters van het type Hellmann. In de winter kan deze afwijking nog groter zijn. Kijk voor een meer vergelijkbaar overzicht op: https://www.knmi.nl/klimatologie/monv/ De normalen gelden voor het tijdvak 1991-2020.

Herfst 2023: zeer zacht, uitzonderlijk nat, maar ook aan de zonnige kant

De herfst was zeer zacht, uitzonderlijk nat, maar ook aan de zonnige kant. September was record warm en zeer zonnig. Bovendien was die maand vrij droog. Het zeer natte karakter van de herfst is pas op gang gekomen vanaf 11 oktober! Ook de herfst was op sommige plaatsen de natste herfst sinds het begin van de metingen.

September was dit jaar de warmste septembermaand sinds het begin van de metingen in 1951. Op Schiphol kwam de gemiddelde temperatuur uit op 18,2°. In 2006 werd met 18,1° het vorige record gemeten. Nadat op 1 september er nog een frontensysteem met enige regen passeerde, trok er een hogedrukgebied over ons land naar het oosten en noordoosten. Dit hogedrukgebied zorgde ervoor dat we met uitgesproken zonnig en warm weer te maken kregen. De eerste decade werd daarmee met een gemiddelde temperatuur van 20,7° de warmste 1e september decade (vorige record was 19,9 in 2005). Van 4 t/m 10 september was er in het Westland zelfs sprake van een hittegolf met in Hoek van Holland 6 aaneengesloten dagen boven de 25° waarvan 3 boven de 30°. Dat was in een septembermaand nog nooit eerder het geval! Bovendien was het de tweede van dit jaar, de eerste keert in de maand juni.

 

De tweede decade was eveneens warm maar minder zonnig. Er trokken enkele oceaanfronten over waarbij in de vroege ochtend van 18 september plaatselijk behoorlijk veel neerslag viel. In Hoogmade viel 14 mm, op Schiphol 16.

 

Ook in het begin van de derde decade was het wisselvallig onder invloed van de restanten van de voormalige orkaan Lee die via Schotland naar het noordoosten trokken. Daarna voerde een zuidelijk- tot zuidwestelijke stroming weer wat warmere lucht aan met in het algemeen droger weer. Op 26 september werd het 22 tot 23°.

 

Oktober is een record natte maand geworden. Zo viel er in Gouda (Goudse Poort) maar liefst 228 mm, terwijl de normale maandhoeveelheid voor Gouda zo’n 85 mm is. Ook op verschillende andere plaatsen is meer dan 200 mm gevallen, zoals in het Westland. Daar bedraagt de normale maandhoeveelheid zo’n 95 mm.

 

De eerste decade hadden we echter nog met droog en nazomers weer te maken. De temperatuur was gedurende de eerste tien dagen record hoog. De gemiddelde temperatuur kwam op Schiphol uit op 17,1° en daarmee werd het vorige record van de eerste oktoberdecade 2011 (toen 15,2°) verpletterd. Op maar liefst 7 dagen kwam de temperatuur nog uit op 20,0° of hoger! Verder viel er slechts alleen op 3 oktober tijdens een frontpassage wat regen. Voor de rest werd ons weer toen bepaald door een hogedrukgebied boven Frankrijk dat zich later naar midden- en oost-Europa uitbreidde.

 

De tweede decade liet heel ander weer zien. De temperatuur kwam aanvankelijk nog iets boven de 20 graden uit, maar de zon scheen minder en er viel al behoorlijk veel neerslag onder invloed van oceaandepressies en -fronten. Op Schiphol viel 73,6 mm neerslag tegen normaal 24,6 mm.

 

De laatste decade kregen we eveneens te maken met een levendige depressieactiviteit op de oceaan waarbij veelvuldig fronten ons land passeerden met bewolking en regen. Het bleef somber met opnieuw veel neerslag. Overdag bleef het aan de koele kant, de nachten bleven nog wel behoorlijk zacht.

 

Voor het novemberoverzicht: kijk bovenaan dit overzicht.

 

Gegevens van meetpost Schiphol: met tussen haakjes de normalen waarden

  Actueel Normale waarden
Gem.temp. 13.3 gr. 11.3 gr.
Gem. max. 16.7 gr. 14.6 gr.
Gem. min.  9.8 gr.  7.7 gr.

 

 

 

 

 

 

 

Aantal zomerse dagen (max. temp. >= 25,0 gr.):    7  (2)

Aantal tropische dagen (max. temp. >= 30,0 gr.):  1  (0)

Aantal vorstdagen (min. temp. < 0,0 gr.):         1  (4)

Laagste temp.: -1,4 gr. op 30 nov.
Hoogste temp.: 30,7 gr. op 10sept.

Uren zonneschijn: 361 (338)
Percentage zonneschijn: 35 (34)
Zonloze dagen: 11 (13)

Neerslagoverzicht in mm:

Boskoop  524   GOUDASFALT  249
Den Haag-Kijkduin  441   Gouda-Plaswijck  450
Den Haag-Laakkwartier  475   Gouda-Roei- en Zeilver.  401
Den Haag-Leidschenveen  572   Gouda-Steinenbuurt  440
Den Haag Wateringse Veld  462   Gouda-noord  413
Den Hoorn  424   Hoek van Holland  406
Gouda-Bloemendaal-noord  490   Leiden  
Gouda-Bloemendaal-zuid  391   Luchthaven Rotterdam  442
Gouda-centrum  309   Nieuwerkerk a/d IJssel  485
Gouda-Goudse Poort  488   Nootdorp  479
Gouda-Goverwelle  303   Schiphol  402
Gouda-Hoef- en Veldbuurt  446   Voorschoten  445
Gouda-Julianasluis  410   Wassenaar-zuid  

De normale hoeveelheden lopen uiteen van 257 mm in de omgeving van Gouda tot 291 mm in het westen en noorden van de regio.

De normalen gelden voor het tijdvak 1991-2020.